Homeopathie voor heel het hart

De huidige epidemie van hart-en bloedvataandoeningen is vrij plotseling begonnen in de jaren dertig van de vorige eeuw. Vooral na de tweede wereldoorlog werd steeds meer duidelijk over de  fysieke […]

De huidige epidemie van hart-en bloedvataandoeningen is vrij plotseling begonnen in de jaren dertig van de vorige eeuw. Vooral na de tweede wereldoorlog werd steeds meer duidelijk over de  fysieke risicofactoren. Echter, het duurde nog tot de jaren zestig voordat geleidelijk aan inzicht ontstond in het feit dat het hart meer is dan een pomp. Als spierorgaan blijkt het ook nauw verbonden te zijn met onze hersenen en daarmee met onze gevoelens en emoties. Hiermee wordt ook steeds duidelijker dat er doorgaans sprake is van meerdere factoren, die een rol spelen bij het ontstaan van hart-en bloedvataandoeningen. Wanneer men de problematiek analyseert met de methode van ziekteclassificatiedan blijkt objectief welke factoren een rol hebben gespeeld bij het ontstaan van de ziekte. In de meeste gevallen is sprake is van een pseudo chronische ziekte, die te vermijden was. geweest. Het is geen echte chronische ziekte van binnenuit, maar een ziekte die sterk gerelateerd is aan de westerse leefstijl. Slechts in een klein aantal gevallen is sprake van een aangeboren hartafwijking. Na deze analyse op basis van ziekteclassificatie is het ook mogelijk effectief homeopathisch voor te schrijven. Omdat de hoofdproblematiek bij hart-en bloedvatziekten veelal niet bij ziekte ligt, maar bij leefstijl, ga ik slechts kort in op de behandeling van hart-en bloedvatproblemen met homeopathie.  Tot slot wordt aandacht besteed aan een in mijn ogen in de homeopathie-opleidingen onderbelicht onderdeel, te weten preventie van ziekte, in dit geval preventie van hart-en bloedvataandoeningen.

Auteur: Cor van der Meij

 

1. Fysieke en psychische oorzaken en risicofactoren

1.1. Fysieke factoren

Belangrijke risicofactoren voor hart-en bloedvataandoeningen zijn o.a. overgewicht, roken, gebrek aan lichaamsbeweging en drie specifieke factoren, te weten:

  • hypertensie:
    hoge bloeddruk is een niet ter discussie staande risicofactor.  De (normale) bloeddruk is de druk waarmee het hart 5 liter bloed  rondpompt door zo’n 90.000 kilometer netwerk van aderen. Hoe schoner die aderen zijn, hoe makkelijker dit gaat. Hoge  bloeddruk is een signaal dat er hoogst waarschijnlijk sprake is van  vernauwde bloedvaten.
  • Hoog cholesterolgehalte:
    de mate waarin cholesterol een rol speelt, wordt de laatste jaren in  twijfel getrokken.
  • Vaatwandbeschadiging:
    veel hart-en bloedvatziekten worden in eerste instantie door  beschadigingen  van de slagader-wand veroorzaakt. Volgens de laatste wetenschappelijke inzichten zijn deze het gevolg van schade door vrije radicalen, homocysteine (aminozuur in het bloed), insuline en oxy-cholesterol (geoxideerd LDL cholesterol)
  • Veel vrouwen krijgen na de overgang:
    een hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterolgehalte en overgewicht. Allemaal risicofactoren voor hart- en bloedvatziekten.  Of dit door de veranderde hormoonhuishouding komt, is nog niet  duidelijk. Door de gewichtstoename neemt vaak ook de kans op  diabetes toe.

1.2. Psychische factoren

De psychische oorzaken van hart-en bloedvatziekten zijn ten minste van even groot, zo niet van groter belang dan de fysieke oorzaken. In de westerse wereld is er,  als gevolg van de toenemende invloed van de techniek en materiële welvaart, een tendens om het belang van gevoelens en gedachten te bagatelliseren. Medisch gezien is daar geen enkele reden voor, want al in de eerste wereldoorlog heeft dr. Thomas Lewis het zogenaamde “soldatenhart” ontdekt. Hij constateerde dat sommige soldaten aan het front instortten, omdat hun hart de emotionele en mentale inspanning van het oorlogsgeweld niet aankon. Dit wordt “neurose” genoemd. Helaas raakt dit directe verband tussen  mentaal/emotionele en lichamelijke toestand weer snel in de vergetelheid. Pas in de 60-er jaren van de vorige eeuw wordt het langzamerhand duidelijk dat wat iemand denkt, voelt en doet,  direct gevolgen heeft voor het lichaam, het bloed, de huid, de weefsels, de cellen, de bloedvaten, de hersenen, de longen en alle organen, waaronder het hart. Dit bewijs levert ons een van de belangrijkste inzichten in de oorzaken van hart-en bloedvatziekten. Als voorbeeld chronische stress: dit resulteert in een chronisch verhoogde bloeddruk en samengeknepen bloedvaten, waardoor het hart extra belast wordt. Verder is uit recent onderzoek gebleken dat liefdesverdriet de hartslag vertraagd.

1.3. Het voelende hart

Het hart is veel meer dan een pomp. Het is in feite een spier en omdat het een spier is, is het zoals alle andere spieren, door zenuwen verbonden met de hersenen. Dit geldt ook voor het gehele circulatiesysteem, inclusief de slagaders en de aders. Bloedvaten reageren derhalve hetzelfde als de huid. En omdat ze verbonden zijn met de hersenen reageren ze op blijheid, pijn, boosheid, vreugde, wanhoop, angst, teleurstelling, enz. Dit belangrijke feit heeft geleid tot de omschrijving van het “voelende” hart. Dit levert na diverse studies uiteindelijk de volgende psychische risicofactoren op voor hart-en vaataandoeningen:

  • agressie
  • hoge stress
  • boosheid
  • eenzaamheid, weinig sociale steun
  • angst
  • ontslag, vernedering e.d.
  • cynisme
  • wanhoop, verdriet.

Uit een jarenlange Amerikaanse studie bij meer dan duizend mannelijke studenten bleek, dat degenen die bij het minste of geringste in woede ontsteken, vijfmaal meer risico lopen op een vroegtijdig hartinfarct dan de rustige studenten. Woede verhoogt, net als stress, de cortisolpieken in het bloed. Anderzijds blijkt dat er bij binnenvetters zo’n 10 procent  meer hart-en bloedvataandoeningen voorkomen dan gemiddeld. Volgens prof. Denollet aan de universiteit van Tilburg bleek, dat er op de afdeling hartrevalidatie 25 tot 30 procent binnenvetters voorkwamen, tegenover 15 tot 20 procent gemiddeld. Mensen die negatieve emoties opkroppen en aan de buitenkant ijzig kalm blijven, lopen drie tot viermaal meer risico op een tweede infarct, zo toonde Denollet aan. Hij noemt dit mensen met een type D-persoonlijkheid: het zijn zwartkijkers, mensen die zich voortdurend zorgen maken en daarbovenop niet geneigd zijn om die negatieve gevoelens te uiten. Zogenaamd om anderen te sparen, maar in werkelijkheid om zichzelf te sparen door geen conflicten aan te gaan, oftewel samengevat: binnenvetters.

1.4. De 7 hart-zonden

Het bovenstaande leidt tot een zevental eigenschappen, gedragingen en daden, die nadelig kunnen zijn voor een gezond hart:

  • opgekropte gevoelens, vooral agressie en/of onder voortdurende spanning leven;
  • slechte kwaliteit voedsel:  te vet, te geraffineerd, te zout, te zoet;
  • onvoldoende vers fruit, groenten en (vette) vis eten;
  • overgewicht;
  • onvoldoende lichaamsbeweging;
  • roken;
  • stevig drinken (meer dan 3 glazen per dag).

Hieruit blijk dat hart-en vaataandoeningen niet voor niets ook wel een beschavingsziekte worden genoemd.

2. De homeopathische invalshoek

“Hart-en vaatziekten vormen de belangrijkste doodsoorzaak in de westerse samenleving. Dat komt doordat er te veel wordt gerookt en te weinig bewogen en te veel en vooral verkeerd wordt gegeten: te veel verzadigd vet en te weinig fruit en groenten. Aderen slibben dicht door een te hoog cholesterolgehalte, de bloeddruk stijgt.”

[01] Slechts 2% van alle hartkwalen is aangeboren,  98% is derhalve verworven. “Verworven” houdt in dat er derhalve sprake is van vermijdbare omstandigheden. Van de genoemde 98 % wordt ongeveer een kwart veroorzaakt door regulier medicijngebruik. Naar schatting wordt ongeveer 25 procent van alle ziekten veroorzaakt door reguliere medicijnen. Aangenomen mag worden dat dat bij hart-en vaatziekten niet veel anders zal zijn. Verder ontstaan bij schildklieraandoeningen bijna altijd hartklachten. De conclusie mag derhalve worden getrokken, dat bij de meeste hartproblemen geen sprake is van een echte chronische ziekte,  maar van een oneigenlijke chronische ziekte, die te vermijden is.

2.1. Ziekteclassificatie

Zowel de fysieke als de psychologische oorzaken en risicofactoren zijn vaak te herleiden tot oorzaken, gelegen in de leefstijl. Voor een deel kunnen psychische oorzaken hun ontstaansgrond vinden in iemands constitutie. Tot slot kan een gering deel van hartaandoeningen een erfelijke component bevatten. Teneinde symptoombestrijding te voorkomen, is het van belang om oorzaak en gevolg goed van elkaar te onderscheiden. Hiervoor is de methode van ziekteclassificatie bij uitstek geschikt. Wat normaliter als oorzaak wordt aangeduid, bijvoorbeeld aderverkalking, blijkt bij analyse volgens genoemde methode doorgaans het gevolg te zijn van bepaalde omstandigheden. In dit geval het gevolg van een verkeerde leefstijl, zoals voeding en/of onvoldoende beweging of van overmatige stress , roken, drinken of mentale spanning.  Met de methode van ziekteclassificatie wordt een meer specifieke indeling nagestreefd naar ontstaansgrond.

2.2. Homeopathische behandeling

Met als leidraad de ziekteclassificatie kunnen we de pathologie indelen naar ziekte-oorzaak en hierop het behandel-voorschrift baseren. Dit leidt tot het onderstaande schematische overzicht:

Classificatie (oorzaak) Pathologie (gevolg) Hom. voorschrift
Opvallende gebeurtenissen:Bijv. een trauma, liefdesverdriet, ontslag o.a. aderverkalking Plantaardig + Leefstijladviezen
Erfelijkheid:erfelijke ziekten, die in de familie voorkomen kunnen leiden tot het op enig moment ontstaan van een ziekte, die chronisch wordt o.a. hartgebreken of hartfalen Nosode, in afw. met  plantaardig middel
Iatrogene ziekte:door overmatig of verkeerd geneesmiddelgebruik o.a. hartfalen/ of hartgebreken Plantaardig of tautopatisch [02]
Vermijdbare ziekte:Onechte chronische ziekte, die ontstaat door een leefstijl die de gezondheid ondermijnt o.a. hartkloppingen, benauwdheid,angina pectoris Plantaardig, gevolgd door mineraal  constitutiemiddel, evt. leefstijladviezen en/ofgedragstherapie

Noot: De genoemde pathologie is niet volledig, waardoor het schema niet geschikt is voor therapeutische doeleinden.

3. Preventie/Leefstijladviezen

Bij preventie speelt de leefstijl een belangrijke rol. Gebleken is dat in de “preventieve sfeer” veel kan worden voorkomen. Reden waarom ik hier enige aandacht aan zal besteden. Hahnemann, de ontdekker van de klassieke homeopathie, onderkende als eerste arts dat er oorzaken van ziekte gelegen zijn  in de leefstijl: de leef-woon-werkomstandigheden. Deze kunnen aanleiding geven tot een “pseudo-chronische ziekte”, een oneigenlijke, vermijdbare ziekte die van buitenaf wordt veroorzaakt. Hahnemann kon in zo’n geval strenge leefregels voorschrijven aan zijn patiënten. Strengheid is in deze tijd van bloeiende eigen verantwoordelijkheid geen optie meer. Wel ben ik van mening dat we als homeopaten de “strenge leefregels” zouden kunnen vervangen door adviezen voor preventie en een gezonde leefstijl.  Het aspect “preventie” is in mijn optiek ook bij de natuurlijke, of  integrale geneeskunde nog te veel onderbelicht. Ik heb getracht daar in het onderstaande overzicht een aanzet voor te geven ten aanzien van hart-en vaatziekten, met de nadruk op “help-u-zelf” adviezen.

Factoren Huidige situatie Ideaal Doelen
Stress Onbeheersbaar Controle Leren hanteren en tijd voor ontspanning inbouwen, evt. met behulp van gedragstherapie
Eetgewoontes Ongezond en te veel Gezond en voldoendeZo veel mogelijk fruit en verse groente Vermijd suiker, zout, verzadigd vet en kant-en-klaar-voeding;Beperk melkproducten
Beweegpatroon Onvoldoende beweging Half uur per dag minimaal Ga minimaal een half uur per dag wandelen, fietsen, hardlopen of een andere activiteit die u leuk vindt
Gewicht Te zwaar[03] Ideale gewicht bereiken Op verantwoorde manier afvallen:door meer bewegen en gezonder eten kan al veel bereikt worden
Roken/drinken Te veel 1 x per dag Stoppen, eventueel maximaal 3xdaags

Noten

[01] Volkskrant 1-11-2008 [02] gemaakt van het ziekmakende medicijn, op homeopathische wijze bereid [03] Uit recent onderzoek is gebleken dat vooral de omvang van het buikvet bepalend is voor het krijgen van diverse ziekten, waaronder hart-en bloedvataandoeningen, Volkskrant 13-11-2008

Geraadpleegde literatuur:

Dr. A.L. Blackwood, “Diseases of the heart” J. Le Fanu, “The rise and fall of modern medicine” Dr. S. Hahnemann, “Organon der geneeskunst” M. Murray/J.Pizzorno, “Encyclopedia of natural medicine” E. Stoeteler, “Hahnemann begrijpen” Stichting Hahnemann Homeopathie. Studiedag Hart-en bloedvatziekten door E. Stoeteler R. Thomas, “Heart disease, the natural way” Dr. A. Voegeli, “Homeopathie en vaatziekten” De Merck Manual